තාරකා විද්‍යාව ලෝකයට දායාද කළ චරිත - 1

කාල් සාගන් ( Carl Sagan )

කාල් එඩ්වඩ් සාගන් (නොවැම්බර් 9, 1934 - දෙසැම්බර් 20, 1996) ඇමරිකානු තාරකා විද්‍යාඥයක්, ග්‍රහලෝක විද්‍යාඥයේක්, විශ්ව විද්‍යාඥයෙක්, තාරකා භෞතික විද්‍යාඥයෙක්, තාරකා ජීව විද්‍යාඥයෙක් , කතුවරයෙක් සහ විද්‍යා සන්නිවේදකයෙක් විය. ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ විද්‍යා සන්නිවේදකයෙකු ලෙස ය. ඔහුගේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ විද්‍යාත්මක දායකත්වය වන්නේ විකිරණ මගින් මූලික රසායනික ද්‍රව්‍ය වලින් ඇමයිනෝ අම්ල නිපදවීම පිළිබඳ පර්යේෂණාත්මක නිරූපණය ඇතුළුව පිටසක්වළ ජීවීන් පිළිබඳ පර්යේෂණ ය. 

සාගන් අභ්‍යවකාශයට යවන ලද පළමු භෞතික පණිවිඩ එක්රැස් කළේය: පයනියර් සමරු පලකය සහ වොයේජර් ගෝල්ඩන් රෙකෝඩ්, ඒවා සොයා ගත හැකි ඕනෑම පිටසක්වළ බුද්ධියකින් තේරුම් ගත හැකි විශ්වීය පණිවිඩ බව ඔහු තීරණය කළේය. 

සාගන් තර්ක කළේ හරිතාගාර ආචරණය භාවිතා කරමින් සිකුරුගේ ඉහළ පෘෂ්ටිිය උෂ්ණත්වය ආරෝපණය කර ගණනය කළ හැකි බවයි. මුලදී හාවඩ්හි සහ පසුව කෝර්නෙල්හි සහකාර මහාචාර්යවරයෙක්  විය. සාගන් විද්‍යාත්මක පත්‍රිකා සහ ලිපි 600 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර පොත් 20 කට වැඩි ගණනක කර්තෘ, සම කර්තෘ හෝ සංස්කාරක විය. ඔහු ද ඩ්‍රැගන්ස් ඔෆ් ඒඩන්, බ්‍රෝකාගේ මොළය සහ සුදුමැලි නිල් තිත වැනි ජනප්‍රිය විද්‍යා පොත් රාශියක් ලියා ඇති අතර සම්මානලාභී 1980 රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන කොස්මොස්: ඒ පුද්ගලික ගමනක් විස්තර කර සම-රචනා කළේය. 

ඇමරිකානු මහජන රූපවාහිනී ඉතිහාසයේ වැඩිපුරම නරඹන ලද මාලාව වන කොස්මොස් විවිධ රටවල් 60 ක අවම වශයෙන් මිලියන 500 ක ජනතාවක් දැක තිබේ. මෙම ලිපි මාලාවට සමගාමීව කොස්මොස් පොත ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඔහු 1997 දී එම නමින්ම චිත්‍රපටයක් සඳහා පදනම වන Contact නම් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නවකතාවද ලිවීය. අයිතම 595,000 ක් අඩංගු ඔහුගේ ලිපි ලේඛන කොංග්‍රස් පුස්තකාලයේ සංරක්‍ෂණය කර ඇත. සාගන් විද්‍යාත්මක සැක සහිත විමසීම් සහ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින්, exobiology සඳහා පුරෝගාමී වූ අතර පිටසක්වල බුද්ධිය සෙවීම (SETI) ප්‍රවර්ධනය කළේය. ඔහු සිය වෘත්තීය ජීවිතයේ වැඩි කාලයක් ගත කළේ කෝර්නෙල් විශ්ව විද්‍යාලයේ තාරකා විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු ලෙස ය. එහිදී ඔහු ග්‍රහ අධ්‍යයන සඳහා විද්‍යාගාරය මෙහෙයවීය. සාගන් සහ ඔහුගේ කෘතිවලට NASA කීර්තිමත් රාජ්‍ය සේවා පදක්කම, ජාතික විද්‍යා ඇකඩමිය මහජන සුභසාධන පදක්කම, ප්‍රබන්ධ නොවන ග්‍රන්ථ සඳහා වූ පුලිට්සර් ත්‍යාගය සහ ඔහුගේ කෘතිය වන ඩ්‍රැගන්ස් ඔෆ් ඒඩන් සහ කොස්මොස් සම්බන්ධයෙන්: personal voyage, emmy සම්මාන දෙකක්, peabody සම්මානය සහ hugo සම්මානය හිමි වී ඇත. ඔහු තුන් වතාවක් විවාහ වූ අතර ඔහුට දරුවන් පස්දෙනෙක් සිටියහ. myelodysplasia පීඩා විඳි සාගන් 1996 දෙසැම්බර් 20 වන දින වයස අවුරුදු 62 දී නියුමෝනියාවෙන් මිය ගියේය.

                      කාල් සාගන්ගේ අත්සන